Sau hơn một năm sống và làm việc tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), tôi bắt đầu lên kế hoạch đi du lịch Ai Cập. Không chỉ bởi đất nước châu Phi này từng là nơi ghi lại dấu ấn của những đế chế Hy Lạp, La Mã, Ottoman hay sở hữu Kim Tự Tháp Giza – một trong bảy kỳ quan của thế giới cổ đại được giữ lại gần như nguyên vẹn… mà còn bởi tôi muốn thực hiện dự định đã ấp ủ từ lâu: đặt chân tới ba châu lục trong cùng một ngày do Istanbul vốn có địa phận tại cả châu Á lẫn châu Âu. Và như thế, chuyến đi tới Ai Cập được bắt đầu trong một ngày cuối tháng Tư nắng chói chang.

Cái nắng quanh năm cùng gió và bão cát khiến nhà cửa Ai Cập phủ một màu ố vàng, cũ kỹ.

Cái nắng quanh năm cùng gió và bão cát khiến nhà cửa Ai Cập phủ một màu ố vàng, cũ kỹ.

CAIRO CỦA NẮNG VÀ GIÓ, CÁT

Điểm dừng chân đầu tiên của tôi tại Ai Cập là thủ đô Cairo – thành phố lớn nhất khu vực Trung Đông với dân số vào khoảng xấp xỉ 17 triệu dân. Tôi thầm tự nhủ với bản thân rằng mình đã “tránh vỏ dưa lại đụng vỏ dừa”, bởi vừa rời khỏi thành phố đông dân thứ nhì trong khu vực là Istanbul để đi nghỉ thì lại chọn thành phố… đông dân nhất. Từ sân bay Cairo đến trung tâm thành phố, tôi đã được mục sở thị thành phố mà mình đã muốn đến từ lâu và nhận thấy nó hoàn toàn không giống như tưởng tượng. Cairo không có nhiều tòa nhà chọc trời với kiến trúc góc cạnh như người ta thường hình dung về những đô thị của thế kỷ thứ 21 mà được bao phủ bởi hàng loạt ngôi nhà mang màu gạch vàng ố mọc lên tầng tầng lớp lớp.

Những ngôi nhà ở hai bên đường gợi nhớ cho tôi những ngôi nhà tập thể cũ của Hà Nội ở gần khu vực sông Hồng, chỉ khác là tất cả như được phết lên một lớp sơn màu vàng. Khi tôi quay sang hỏi anh lái xe người bản địa vì sao lại như vậy thì nhận được lời giải thích: “Quanh năm ở đây chỉ có nắng và gió cát, lại còn gần như không có mưa thì làm sao có loại sơn nào chịu nổi chứ?”. Trước vẻ mặt có vẻ hụt hẫng của tôi, anh ta đành trấn an: “Cậu yên tâm, đến tối mọi thứ sẽ khác ngay thôi!”

aicap (8)

Khi về đêm, Cairo mang một diện mạo khác, yên bình. Tôi đặt chỗ trước tại nhà hàng nổi The Pharaohs để có thể thưởng thức những món ăn, điệu múa đặc trưng của Ai Cập trong lúc con thuyền đi vòng quanh khu vực sông Nile của Cairo

Quả đúng như lời của anh lái xe, màn đêm đến như một lớp áo đem lại một diện mạo khác hẳn cho Cairo. Không còn cái nắng chói chang xấp xỉ 40 độ C và cảm giác bụi bặm lẫn nóng nực khi mắc kẹt giữa một hàng dài xe đang tiến về trung tâm thành phố, Cairo về đêm dường như hiền hòa hơn. Tôi đặt một suất ăn trên nhà hàng nổi The Pharaohs để thưởng thức bữa tối, chiêm ngưỡng những điệu múa truyền thống của người Ai Cập phục vụ cho thực khách trong khi con tàu đi vòng quanh sông Nile. Tôi không lường trước được rằng giây phút mình đứng trên thuyền để hít thở không khí Cairo và chiêm ngưỡng con sông huyền thoại gắn liền với sự phát triển, hình thành và cả sụp đổ của nhiều vương quốc cổ đại này lại là những thời khắc hiếm hoi được thảnh thơi khi du ngoạn Cairo.

aicap (9)

aicap (10)

 KIM TỰ THÁP HUYỀN THOẠI VÀ…CÒ

Sáng ngày hôm sau, tôi lên kế hoạch đi Kim Tự Tháp Giza (hay còn gọi là Kim Tự Tháp Khufu) – điểm đến mơ ước nằm trong “bucket list” của gần như tất cả những người mê đi du lịch. Đây là chiếc Kim Tự Tháp lớn nhất và cũng là lâu đời nhất trong số ba Kim Tự Tháp được người xưa xây lại và nằm ở khu vực Giza Necropolis. Tổ hợp Kim Tự Tháp này nằm ở ngoại ô Cairo, song một lần nữa, thực tế lại không giống như những gì tôi mường tượng. Với tốc độ đô thị hóa đến chóng mặt cùng dân số không ngừng tăng trưởng, tổ hợp Kim Tự Tháp ngàn năm tuổi như nằm lọt thỏm giữa thế giới hiện đại của những căn nhà không ngừng mọc lên như muốn chiếm lấy từng mét vuông một của khuôn viên lịch sử này.

Tác giả tại Ai Cập

Tác giả tại Ai Cập

Ở Cairo và sau đó là Luxor, Alexandria, du khách đều phải mua vé từng khu vực họ muốn thăm quan chứ không thể chỉ mua một vé vào cửa là có thể đi thăm tất cả những gì bên trong. Biết trước điều này nên tôi đã kiểm tra kỹ lưỡng những nơi mình muốn đến, đặc biệt là bên trong Kim Tự Tháp Khufu do được một người bạn từng đi Ai Cập dặn: “Hãy vào bên trong trái tim Kim Tự Tháp và cầu nguyện trong chiếc quách linh thiêng của nó, mọi sự sẽ được như ý!”

Cả quần thể này bao gồm ba Kim Tự Tháp là Khufu, Khafre và Menkaure, cùng những kiến trúc nhỏ hơn là công trình phụ của Kim Tự Tháp Menkaure. Khi mới bước vào trong khu di tích, chưa kịp bị choáng ngợp bởi sự hùng vĩ của công trình hơn 4.500 tuổi thì tôi đã phần nào bị… cụt hứng bởi sự xuất hiện của những gã cò du lịch. Theo thống kê trên Wikipedia thì trung bình mỗi năm có xấp xỉ 10 triệu khách du lịch tới Ai Cập và đem về cho đất nước này nguồn thu tương đương với 11% GDP. Có tới 12% dân số nước này sống nhờ làm những ngành nghề liên quan tới du lịch, song kể từ cuộc cách mạng “Mùa xuân Arab” bùng lên tại Ai Cập từ đầu năm 2011, lượng du khách đã có dấu hiệu giảm sút. Nếu như trong năm 2012, lượng khách du lịch Ai Cập là 11,5 triệu thì chỉ một năm sau đã giảm xuống còn 9,5 triệu. Trước tình hình này, những du khách đến đây đều như những miếng mồi ngon được bầy kền kền “cò du lịch” để mắt tới.

Khi tôi đang đứng chờ anh bạn người bản xứ đi ra ngoài mua thêm vé thì đã bị “tấn công” bởi hàng loạt lời mời chào: mời thuê hướng dẫn viên, mời mua đồ lưu niệm, mua tour đi vòng quanh Kim Tự Tháp bằng lạc đà, xe ngựa kéo… Không chỉ những người bình thường mà ngay cả một anh chàng có đeo thẻ an ninh cũng lại gần đòi xem vé của tôi và gạ gẫm để anh ta bán cho vé tới những chỗ độc chỉ người bản địa mới biết. Chỉ đến khi người bạn của tôi trở lại, anh chàng này mới thôi nài nỉ. Nhưng đó là trường hợp hiếm hoi bởi càng tới gần Kim Tự Tháp, các du khách sẽ càng nhận thêm nhiều lời mời mọc từ những gã cò “dai như đỉa” không chịu bỏ đi ngay cả khi du khách đã thể hiện thái độ bực dọc. Ai Cập là điểm đến nên đến một lần trong đời, song rất có thể nhiều người sẽ chỉ đến một lần duy nhất trước tình trạng săn đón này

aicap

Kim Tự Tháp Khufu nhìn từ cự ly gần

Sau khi đã quen với sự quấy rầy và làm vẻ mặt tỉnh bơ, tôi bắt đầu tận hưởng vẻ vĩ đại của Kim Tự Tháp Khufu – một trong bảy kỳ quan thế giới cổ đại và từng nắm giữ danh hiệu “Công trình cao nhất mà con người xây dựng” trong suốt hơn 3800 năm. Được xây trong gần 20 năm và hoàn thiện vào khoảng năm 2560 TCN, Kim Tự Tháp được dành cho Pharaoh Khufu thuộc triều đại thứ tư của Ai Cập cổ đại.

Dù cho có thể được nhìn thấy từ trong thành phố, song chỉ khi lại gần mới thấy được hết sự vĩ đại của Kim Tự Tháp: hàng tấn đá khổng lồ được xếp chồng lên nhau một cách khéo léo để tạo nên khối hình chóp đứng sừng sững giữa hoang mạch, thách thức cả sự khắc nghiệt của thiên nhiên và thời gian. Cho đến nay, câu hỏi làm sao cách đây hàng ngàn năm, người Ai Cập cổ có thể xây dựng một công trình kỳ vĩ đến vậy vẫn khiến nhiều nhà khảo cổ học đau đầu. Thậm chí trong khúc credit của bom tấn hè 2014 “X-Men: Days of Future Past”, các nhà làm phim Hollywood còn gợi ý rất có thể Kim Tự Tháp đã được xây dựng bởi… dị nhân!

Pyramids-(1)

Ở phần lưng chừng của Kim Tự Tháp Khufu, cách mặt đất tầm chục mét là một hốc đá mở, cho phép khách tham quan với vé được vào bên trong. Sau khi leo lên những phiến đá tảng vuông vức, tôi lên đến cửa và được người soát vé yêu cầu bỏ lại máy ảnh ở ngoài. Ruột Kim Tự Tháp Khufu, Bảo tàng Ai Cập tại Cairo cùng Thung lũng các vị vua tại Luxor là ba điểm đến mà tôi bị yêu cầu không được chụp ảnh. Theo người bạn bản xứ giải thích thì đây là một cách để du lịch Ai Cập giữ được sự huyền bí và tò mò đối với các du khách, cũng như tránh bị làm nhái cổ vật (với Bảo tàng Ai Cập) bởi những thợ thủ công lành nghề.

Bên trong Kim Tự Tháp Khufu

Bên trong Kim Tự Tháp Khufu

Bước vào bên trong một công trình được cấu thành bởi hơn năm triệu tấn đá tảng đem lại cho tôi một cảm giác yên bình, khác hẳn với sự xô bồ ở bên ngoài. Không còn cái nắng như thiêu đốt hay những tiếng mời mọc ồn ào, chỉ còn khí lạnh âm u, ánh sáng từ những bóng đèn nhỏ hai bên đường và sự yên tĩnh tuyệt đối. Để lên được đến căn phòng bí mật chứa quan tài đá, du khách phải oằn mình để trườn, bò qua những bậc thang nhân tạo với cái dốc tạo cảm giác sâu hun hút. Sau hơn năm phút xoay sở, tôi cũng đã đến được một căn phòng nhỏ vuông vức có một chiếc quách bằng đá rỗng ruột được mở toang. Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là sự giản dị của căn phòng lẫn chiếc quách này: không hề có những hoa văn hay chữ tượng hình trang trí. Điều này khác hoàn toàn so với đường hầm vào mộ tại Thung lũng các vị vua ở Luxor hay những gì được trưng bày bên trong bảo tàng Ai Cập.

Bên trong Kim Tự Tháp Khufu, chiếc quách bằng đá rỗng ruột được mở toang

Bên trong Kim Tự Tháp Khufu, chiếc quách bằng đá rỗng ruột được mở toang

Như lời người bạn dặn, tôi thử chui vào bên trong quan tài đá và nằm cầu nguyện. Chính giây phút linh thiêng đó, tôi cảm thấy như mình được chạm vào một phần lịch sử hào hùng của Ai Cập, nơi từng sở hữu một nền văn minh cổ đại vĩ đại và lớn mạnh nhất trong khu vực. Khoảng một phút cầu nguyện trong chiếc quách đá trong chốn linh thiêng, đem lại cảm giác tách biệt với thế giới bên ngoài đó chính là trải nghiệm đáng nhớ nhất trong chuyến đi của tôi.

LUXOR & ALEXANDRIA – VIỆN BẢO TÀNG MỞ VĨ ĐẠI NHẤT THẾ GIỚI & THIÊN ĐƯỜNG ĐỊA TRUNG HẢI

Trong quãng thời gian một tuần ở Ai Cập, thành phố Luxor và Alexandria mới để lại cho tôi nhiều ấn tượng tốt đẹp nhất chứ không phải Cairo. Luxor là điểm đến thứ hai mà tôi chọn, dù đã nghe cảnh báo rằng nếu như Ai Cập là “trung tâm của những gã cò quấy rối” thì Luxor là “thủ đô” của Ai Cập về khoản này. Luxor nằm cách Cairo hơn 500km và có nhiều chuyến bay thẳng trong ngày. Nơi đây từng là thành phố cổ Thebes và ngày nay được ví như “viện bảo tàng mở vĩ đại nhất thế giới” nhờ sở hữu nhiều di tích cổ như đền Karnak, đền Luxor, đền Hatshepsut hay Thung lũng các vị vua…

aicap (13)

Trong số những khu di tích kể trên, ấn tượng nhất phải kể đến là khu đền Karnak. Đền nằm phía đông của sông Nile, được xây dựng niên đại từ 1580 – 1160 năm TCN và không chỉ được xây dựng bởi một Pharaoh mà bởi khoảng 30 vị Pharaoh nối tiếp nhau. Chính quãng thời gian dài đó đã khiến nơi đây trở nên đặc biệt, và cho đến ngày nay vẫn hớp hồn du khách với những bức tượng, hoa văn được bảo tồn gần như còn nguyên vẹn. Nổi bật nhất là đền Karnak với 134 cây cột khổng lồ, được lấy cảm hứng từ hoa papyrus. Cùng với khu hầm mộ “Thung lũng của các vị vua”, đây là một trong hai điểm đến đáng đi nhất tại Luxor.

Đền Karnak là nơi đáng đến nhất tại Luxor nhờ giữ được gần như nguyên vẹn những cây cột khổng lồ đến choáng ngợp cùng những bức tượng trang trí thách thức thời gian.

Đền Karnak là nơi đáng đến nhất tại Luxor nhờ giữ được gần như nguyên vẹn những cây cột khổng lồ đến choáng ngợp cùng những bức tượng trang trí thách thức thời gian.

aicap (14)

Đền Luxor với vẻ nguy nga và vẫn bảo tồn được những bức tượng của Pharaoh Ramesses II hay từng hoa văn trên tường đá

Đền Luxor với vẻ nguy nga và vẫn bảo tồn được những bức tượng của Pharaoh Ramesses II hay từng hoa văn trên tường đá

aicap (16)

aicap (17)

Điểm đến thứ hai của tôi tại Luxor, sau “Thung lũng các nhà vua” cấm du khách chụp ảnh

Điểm đến thứ hai của tôi tại Luxor, sau “Thung lũng các nhà vua” cấm du khách chụp ảnh

Sau khi đáp chuyến bay về Cairo ngay buổi tối từ Luxor, tôi dành một ngày nghỉ ngơi và mua sắm tại chợ cổ trước khi cùng người bạn lái xe tới Alexandria. Nằm cách thủ đô hơn 200km, Alexandria mang tên của Alexander Đại đế và từng sở hữu một trong bảy kỳ quan cổ đại: ngọn hải đăng Alexandria. Tuy ngày nay nó không còn tồn tại song Alexandria vẫn quyến rũ với nắng gió của biển Địa Trung Hải. Sau mấy ngày liền hứng chịu ánh nắng gay gắt ở Cairo và Luxor, nằm nghỉ trên bờ biển để thảnh thơi ngắm màu xanh mát rượi và mơ mộng của thành phố Alexandria thật chẳng khác gì thiên đường.

Bảo tàng Ai Cập tại Cairo: Viện bảo tàng lớn nhất khu vực MENA (Trung Đông Bắc Phi), nơi lưu giữ khoảng 120.000 cổ vật với niên đại trải dài từ 4.000 năm trước Công Nguyên và trưng bày nhiều bảo vật như những xác ướp cổ hay chiếc mặt nạ vàng của Pharaoh Tutankhamun

Bảo tàng Ai Cập tại Cairo: Viện bảo tàng lớn nhất khu vực MENA (Trung Đông Bắc Phi), nơi lưu giữ khoảng 120.000 cổ vật với niên đại trải dài từ 4.000 năm trước Công Nguyên và trưng bày nhiều bảo vật như những xác ướp cổ hay chiếc mặt nạ vàng của Pharaoh Tutankhamun

aicap (3)

Trái với vẻ nóng nực của Luxor hay bụi bặm của nội đô Cairo, thành phố Alexandria thơ mộng hiện lên như thiên đường với màu xanh mát mắt của biển Địa Trung Hải

Trái với vẻ nóng nực của Luxor hay bụi bặm của nội đô Cairo, thành phố Alexandria thơ mộng hiện lên như thiên đường với màu xanh mát mắt của biển Địa Trung Hải

– Tại Ai Cập, trước khi quyết định mua hàng, thuê hướng dẫn viên hay trả tiền xe taxi, nên thỏa thuận kỹ lưỡng và rõ ràng về giá tiền và đơn vị tiền tệ với người cung cấp dịch vụ. Bởi đồng tiền LE của Ai Cập có cách gọi tiếng Anh là Egyptian Pound, nên nếu không cẩn thận, bạn có thể bị bắt phải trả bằng… đồng bảng Anh nếu chỉ nói là Pound khi thỏa thuận.

– Hầu hết người dân Ai Cập đều có thể nghe và hiểu tiếng Anh, song nếu bạn tìm hiểu trước một số từ tiếng Arab đơn giản để mở đầu câu chuyện thì cuộc đối thoại sẽ trở nên thân thiện hơn rất nhiều. Nếu đi ra ngoài thì bạn nên có địa chỉ khách sạn/nhà nghỉ được viết bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Arab để đề phòng trường hợp bị lạc.

– Nếu nơi bạn cần đến không quá xa và có người bản xứ dẫn đường thì bạn có thể di chuyển bằng ôtô. Nếu điểm đến khá xa thì có thể lựa chọn đi máy bay của hãng hàng không Egypt Air, với nhiều chuyến máy bay nội địa tới các điểm đến du lịch như Luxor hay Alexandria. Tốt nhất là bạn nên lên sẵn lịch trình và đặt vé trước khi đặt chân tới Ai Cập để có được giá hợp lý cũng như tránh tình trạng cháy vé.

Một góc chợ tại khu đền Hatshepsut

Một góc chợ tại khu đền Hatshepsut

– Tại Ai Cập, tiền boa là thứ được chờ đợi mỗi khi có ai đó đề nghị giúp đỡ bạn. Do đó nếu thấy mình có thể tự làm được và không cần tới sự giúp đỡ thì bạn có thể từ chối, bằng không bạn sẽ phải boa một khoản tiền không nhỏ.

– Nếu bạn thuộc phái đẹp thì khi tới những nơi linh thiêng như đền thờ, Mosque (nhà thờ hồi giáo) hay viện bảo tàng… bạn không được mặc quần áo quá ngắn hay thoáng mát mà phải có quần hoặc váy che tới quá đầu gối và chuẩn bị sẵn khăn quàng trong trường hợp bị đề nghị phải che tóc.

– Ban ngày, cái nắng của Ai Cập là rất gay gắt, do vậy hãy chuẩn bị sẵn kính râm và kem chống nắng. Trong vali hành lý nên có cả một chiếc áo khoác và chăn mỏng, bởi thời tiết về đêm tại các thành phố hay sa mạc đều lạnh hơn ban ngày rất nhiều. Ngoài ra, nên có sẵn chai nước khoáng trong balo do giá nước giải khát tại các điểm du lịch luôn bị đội lên trời.

– Khi mua đồ lưu niệm tại chợ hay các điểm du lịch, bạn nên mặc cả xuống mức giá hợp lý và thỏa thuận cụ thể với người bán về đơn vị tiền tệ bạn sẽ dùng để trả tiền.

Text & Photo: THỊNH JOEY

TTVH & ĐÀN ÔNG 116 6/2015