Điều khiến nhạc trưởng tài hoa Trần Nhật Minh tự hào và hãnh diện khi làm đạo diễn âm nhạc của chương trình Thần Đồng Âm Nhạc – Wonderkids là âm nhạc cổ điển được vang lên nhiều nhất trên sóng truyền hình từ trước đến nay.

“Một người bác là nhà thơ – nhà văn nổi tiếng từng bảo tôi: “Bác mong con không chỉ là một nhạc sĩ mà còn là một nhà văn hoá”. Tôi rất thích câu này của bác. Dù làm nghệ sĩ trong một môi trường hẹp nhưng mình có khả năng nhìn bao quát nền văn hoá. Là nhạc sĩ cổ điển đơn thuần thì chỉ chuyên tâm làm việc của mình, còn làm nhà văn hoá thì sẽ có cách nhìn rộng và truyền tải mong muốn nhiều hơn”, người nhạc trưởng tài hoa đã có 8 năm du học ở Nga chia sẻ.

Tất cả vì mục tiêu truyền cảm hứng!

Trần Nhật Minh cho biết anh chưa dám nghĩ đến chuyện trở thành “nhà văn hoá” nhưng khẳng định việc truyền tải mong muốn: “Tôi đã may mắn được đi học và thấy mình được truyền cảm hứng từ những người thầy nước ngoài. Do đó, tôi mong mỏi mình có thể truyền cảm hứng cho nhiều người và rộng hơn là một thế hệ”.

Khi mới về nước, anh năng nổ lao vào các hoạt động biểu diễn để rồi nhận ra… âm nhạc cổ điển ở Việt Nam rất thiếu khán giả vì lý do nền tảng giáo dục âm nhạc của mình không được như các nước phát triển. “Nếu muốn có khán giả thì mình phải đóng góp vào việc giáo dục và muốn giáo dục tốt thì phải tổ chức nhiều buổi biểu diễn. Hai điều đó liên đới lẫn nhau như một vòng tròn khép kín”, anh đúc kết.

Với suy nghĩ đó, thời gian sau Trần Nhật Minh dành nhiều thời gian hơn cho việc giảng dạy ở Nhạc viện và đặt nhiều tâm huyết vào dự án trẻ hoá nhạc hàn lâm của Nhà hát Giao hưởng Nhạc Vũ Kịch TP.HCM (HBSO). Chương trình Giai điệu trẻ chạy thử nghiệm từ năm 2011 (duy trì khoảng 5 năm), mỗi tháng có 1 buổi biểu diễn miễn phí nhạc giao hưởng tại Nhà hát Thành Phố vào ngày 29 và ưu tiên đối tượng học sinh, sinh viên. Đúng như tên gọi, chương trình làm theo format trẻ trung, nhạc trưởng đôi khi kiêm nhiệm vai trò MC để dẫn giải về các tác phẩm hoặc tham gia biểu diễn nhạc cụ, ngoài ra còn có những hoạt động tương tác với khán giả.

Có vẻ như vị nhạc trưởng tài hoa đã nhóm được lửa đam mê nhạc cổ điển trong lòng các bạn trẻ. Từ Giai điệu trẻ miễn phí với những gương mặt khán giả ngơ ngác kiểu như “tại sao tôi phải đến đây” (Thành Đoàn gửi vé về các trường kêu gọi sinh viên đi xem) thì nay các chương trình biểu diễn nhạc giao hưởng có bán vé của HBSO luôn bán hết trước số lượng vé sinh viên (giá vé sinh viên chỉ mang tính tượng trưng – xem thông tin về chương trình và mua vé ở website www.hbso.org.vn). Điều đó chứng tỏ đã có một lượng khán giả trẻ theo dõi khá sát sao và rõ ràng, nhạc cổ điển không phải chỉ dành cho một bộ phận đẳng cấp nào đó như định kiến của số đông.

Có ý kiến cho rằng sức hút của chương trình xuất phát từ… nhạc trưởng đẹp trai như diễn viên Hàn Quốc. Nhạc trưởng lãng tử cười hiền giải thích:Nếu nói về ngoại hình thì tôi làm gì sánh được với các ngôi sao trong những lĩnh vực khác. Tôi nghĩ do cách làm gần gũi, trẻ hoá từ cách chọn bài, cách thể hiện, chẳng hạn như nhạc phim, nhạc Walt Disney… Khán giả bây giờ cũng mạnh dạn đến với nhạc cổ điển hơn. Có lẽ tôi may mắn nằm trong thời điểm chuyển giao như vậy”.

Học nhạc cũng giống như đọc sách. Đọc sách cho mình trí tưởng tượng tốt thì học nhạc còn cho mình trí tưởng tượng tốt hơn, phải nói là một thế giới tưởng tượng cực kỳ rộng lớn.

Tại sao cứ phải là nhạc cổ điển?

Được đào tạo và hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực nhạc cổ điển, nhưng điều đó không có nghĩa là Trần Nhật Minh chỉ đóng khung bản thân trong nhạc cổ điển. Anh vẫn cộng tác với nhiều anh em nghệ sĩ trong các dự án âm nhạc ngoài cổ điển.

“Thật ra âm nhạc rất khó xác định ranh giới thế nào là nhạc nghiêm túc, thế nào là nhạc thị trường. Cái gì cũng có cái hay của nó, mỗi lĩnh vực, mỗi chương trình, tôi đều cố gắng tìm ra cái gì bổ ích cho mình, cái gì nên làm và cái gì không nên làm. Mục đích đầu tiên khi tôi kết hợp với anh em nghệ sĩ lĩnh vực khác là để có trải nghiệm. Thứ hai là tôi cũng rất thích nhạc pop mà không có kiến thức về nó một cách rõ ràng, do đó mỗi lần làm dự án liên quan đến nhạc pop giống như mình học thêm một tí, giúp tư duy của mình phong phú hơn và khi quay lại làm nhạc cổ điển tôi có thêm nhiều kỹ năng, góc nhìn khác về chính âm nhạc cổ điển”, anh lý giải.

Cởi mở tiếp nhận những cái “khác” nhưng Trần Nhật Minh vẫn luôn dành trọn tâm huyết cho việc đại chúng hoá nhạc cổ điển: “Tôi không nói nhạc cổ điển là hay nhất, nhưng đó là nền tảng nghệ thuật, là giá trị nhân loại, nó đến được với chúng ta thì chất lượng không phải bàn cãi rồi. Dưới con mắt đánh giá của khách nước ngoài thì mức độ thưởng thức nhạc cổ điển là thước đo văn hoá của một cộng đồng, một thành phố, một đất nước trong tiến trình hội nhập với thế giới”.

Đã có người chơi chung

Khi nhận được lời mời làm đạo diễn âm nhạc cho chương trình Thần Đồng Âm Nhạc – Wonderkids, phản ứng đầu tiên của vị nhạc trưởng cẩn trọng là từ chối vì “gameshow rất đáng sợ, có nhiều cái mình không lường trước được”. May mắn là giám khảo Thanh Bùi đã thuyết phục được anh khi khẳng định đây không phải là gameshow mà là một chương trình giáo dục – giải trí với mục đích mang nhạc cổ điển đến gần hơn với công chúng và giúp các tài năng nhí nhận thức rõ thành công đòi hỏi quá trình nỗ lực và vượt qua thử thách.

Và rồi anh đã bị “hớp hồn” bởi sáu thí sinh nhí tham gia chương trình. Tất cả các em đều đam mê cháy bỏng và vô cùng kiên trì, sẵn sàng đổ mồ hôi sôi nước mắt để tập luyện suốt ngày, suốt đêm. Trong bối cảnh xã hội hiện nay có quá nhiều thứ để lựa chọn thì sự đam mê của các em với dòng nhạc cổ điển là điều phi thường, đúng như tên gọi Wonderkids.

“Khi tôi ở vào tuổi của các em, tôi không có được sự đam mê và nỗ lực kiên trì như vậy. Các bé phải làm quen với nhiều thể loại âm nhạc, phải học thuộc một bản nhạc trong vòng một tuần, thậm chí là vài ngày. Theo được show này là cả một điều hay. Tất cả đều trưởng thành hơn qua từng đêm thi, từ buổi đầu nhút nhát đến nay nhiều bạn đã có thể chủ động trao đổi về chuyên môn âm nhạc. Đối với tôi, chuyện ấy rất đáng quý. Ngoài ra, điều khiến tôi tự hào và hãnh diện nhất khi làm chương trình này là âm nhạc cổ điển được vang lên nhiều nhất trên sóng truyền hình từ trước đến nay”, anh chia sẻ.

Trước kia, Trần Nhật Minh từng tuyên bố “không muốn chơi một mình” trong hành trình đại chúng hoá nhạc cổ điển. Đến nay, sau khi tham gia Wonderkids, anh nhận ra mình đã có người chơi chung và tự tin hơn với tham vọng đưa mức độ quan tâm nhạc cổ điển ở Việt Nam lên một con số khả quan hơn.

PV TTVH & ĐÔ