Đêm trao giải Oscar lần thứ 85 ấn tượng với sự hào nhoáng của những bộ cánh lộng lẫy trên thảm đỏ, phần dẫn chương trình duyên dáng của anh chàng Seth MacFarlane hài hước và những tiết mục âm nhạc đặc sắc. Nhưng khi kết quả cuối cùng khép lại, khán giả đã chứng kiến rất nhiều giấc mơ đã trở thành hiện thực trên bục vinh quang. Nhưng để đến với đêm vinh quang đó, họ phải trải qua những hành trình khác nhau…

oscar_crop1

“LIFE OF PI” & “BEASTS OF THE SOUTHERN WILD”: KẺ THẮNG NGƯỜI THUA, NHƯNG CẢ HAI ĐỀU THẮNG!

“Life of Pi” và “Beasts of the Southern Wild” là hai bộ phim đặc biệt của mùa giải Oscar năm nay. Cả hai đều thuộc dòng phim kỳ ảo, cả hai đều là hành trình cô độc của hai đứa trẻ đối mặt với thiên nhiên dữ dội và thảm khốc nhưng tìm cách để vượt qua chúng. Đặc biệt, cả hai đều đối mặt với những con thú lớn và hung dữ hơn rất nhiều lần, Pi với con hổ Bengal nặng hơn hai tạ, Hushpuppy với bầy lợn rừng khổng lồ (tất nhiên những con quái vật trong Beasts of the Southern Wild chỉ là trong thế giới tưởng tượng của cô bé Hushpuppy 6 tuổi). “Những con vật mạnh mẽ chúng biết khi nào bạn yếu đuối. Điều đó làm cho chúng đói và chúng bắt đầu tiến tới” – Hushpuppy đúc rút kinh nghiệm qua thực tế khốc liệt và thế giới tưởng tượng phong phú của mình. Pi cũng có suy nghĩ tương tự với con hổ Bengal. Ban đầu Pi lập mưu để con hổ chết đói trên biển, nhưng sau đó cậu nhận ra rằng, mình sẽ là miếng mồi cuối cùng của nó, hơn nữa để con hổ tồn tại cũng là để mình có bạn đồng hành trên hành trình đơn độc giữa đại dương bao la. Và từ đó, cậu học cách thuần phục nó. Hushpuppy cũng vậy, cô bé dừng lại, đối mặt với con quái vật hoang dã và bắt nó phải dừng lại và sau đó thuần phục nó (nhắc lại, vẫn chỉ là trong thế giới tưởng tượng của cô bé)… Những khoảnh khắc hình ảnh khá tương đồng trong hai bộ phim này diễn tả hành trình của hai đứa trẻ vị thành niên đều là những hình ảnh cực kỳ mạnh mẽ và gây tiếng vang lớn về mặt thị giác: Đối mặt với thiên nhiên, chinh phục thú dữ, nỗi cô đơn, cô độc của những đứa trẻ chịu kiếp trời đày và tất nhiên là cả những khoảnh khắc thiên nhiên hoang dã đẹp lung linh kỳ ảo.

Life-Of-Pi-03

 “Life of Pi” về nhất tại mùa giải Oscar năm nay với 4 tượng vàng, trong đó bất ngờ và đáng giá nhất là Oscar thứ 2 cho đạo diễn Lý An. Ông là một đạo diễn gốc Hoa đặc biệt, ngay từ những bộ phim đầu tiên về chủ đề gia đình hồi ở Đài Loan như “Tiệc cưới”, “Ẩm thực nam nữ” đã sớm khẳng định tài năng, sau đó ông chinh phục Hollywood với những đề tài văn hóa khác biệt, từ cổ điển Anh trong “Sense & Sensibility”, võ hiệp Tàu theo một cảm quan mới trong “Ngọa hổ tàng long” và đặc biệt là cao bồi viễn Tây nhưng chọn một chủ đề không ai nghĩ đến – tình yêu đồng tính – trong “Brokeback Mountain”… Và giờ đây là một bom tấn tưởng chừng như không-thể-thực-hiện về một cuộc hành trình từ Á sang Âu, từ hiện thực đến kỳ ảo với nhiều lớp triết lý sâu xa. Dù bị chinh phục hoàn toàn về mặt thị giác, nhưng với nhiều khán giả, do ấn tượng về cuốn sách quá sâu đậm, nên vẫn không thỏa mãn khi xem bộ phim. Nhưng có một điều người viết có thể chắc chắn, những bộ phim như “Life of Pi” của Lý An hay “Avatar” của James Cameron là những cột mốc điện ảnh thực sự, 5, 10 năm mới có một. Còn những “Lincoln”, “Silver Linings Playbook” hay “Argo” dù hay thì hay thật, nhưng năm nào cũng có thể nhặt được 5 đến 10 phim tương tự như thế. Trao giải đạo diễn cho Lý An là trao giải cho sự đột phá có tính bước ngoặt về mặt nghề nghiệp đạo diễn.

Ly-An-lan-thu-2-thang-giai-Dao-dien-xuat-sac-nhat

Ngược lại, “Beasts of the Southern Wild” là bộ phim duy nhất trong 9 phim đề cử Best Picture ra về trắng tay tại mùa giải năm nay. Nhưng có hề gì, bởi bộ phim này đã có công phát hiện ra hai tài năng cũng có tính cột mốc cho điện ảnh: một đạo diễn Benh Zeitlin mới 30 tuổi, rời bỏ New York phù hoa về vùng đất ngập mặn  Louisiana vài năm trời để sống, để cảm nhận được thiên nhiên hoang dã để rồi sau đó tự biên kịch, đạo diễn bộ phim đầu tay với một cách kể chuyện đầy sáng tạo với sự tưởng tượng đầy phong phú và giàu sức ẩn dụ. Một cô bé Quvenzhané Wallis chưa đầy 6 tuổi, vượt qua 4000 cô bé khác đến thử vai, lần đầu đứng trước máy quay nhưng khiến người xem phải kinh ngạc và sau đó là ngưỡng mộ qua từng sắc thái biểu cảm trên gương mặt em. Một lối diễn xuất như thế thì không thể gọi là bản năng được, mà đó là tài năng bẩm sinh! Cả đạo diễn Benh Zeitlin và cô bé Wallis đều là hai hiện tượng của mùa giải năm nay, một trong vài đạo diễn, biên kịch trẻ nhất và nữ diễn viên chính trẻ nhất trong lịch sử được đề cử giải Oscar. 

beasts-of-the-southern-wild

Xem “Beasts of the Southern Wild”, ban đầu khán giả có thể thương hại cô gái bé nhỏ phải đối mặt với những khốc liệt của cuộc sống, nhưng xem xong thì lại thấy thương hại cuộc sống của chính chúng ta, những kẻ sống tù túng trong thế giới đóng kín của những tòa cao ốc. Như lời của ông bố Hushpuppy nói với cô bé khi chỉ về những ngôi nhà chọc trời của thế giới bên kia ngăn cách bởi những làn nước dữ: “Đằng kia thật xấu xí phải không? Họ như những con cá sống trên cạn. Chúng ta đang sống ở nơi đẹp nhất của thế giới.”

BEN AFFLECK – “RŨ BÙN ĐỨNG DẬY SÁNG LÒA”

Ở tuổi 40, Ben Affleck có lẽ là người đàn ông hạnh phúc nhất ở Hollywood: người vợ đồng nghiệp Jennifer Garner xinh đẹp hết lòng ủng hộ chồng, 3 đứa con xinh xắn dễ thương, 2 tượng vàng Oscar và… 2 giải Mâm xôi vàng xen kẽ ở giữa. Những kẻ vinh quang và đi lên từ thất bại luôn tạo được sự thú vị hơn hẳn!

Huyen-thoai-Jack-Nicholson-chuc-mung-3-dong-nghiep-tre

 Cuộc sống và sự nghiệp của Ben Affleck đầy thú vị và sinh động như một bộ phim tiểu sử. Mới 25 tuổi đã ôm tượng vàng Oscar đầu tiên cho Biên kịch xuất sắc nhất cùng với người bạn thân Matt Damon trong bộ phim “Good Will Hunting”, một hiện tượng của giải Oscar năm 1998 và thắng đậm về doanh thu. Bước khởi đầu thắng lợi đó đã vẽ ra con đường trải thảm đỏ cho hai chàng trai trẻ vừa tài năng vừa điển trai. Nhưng nếu Matt Damon khôn ngoan lựa chọn những bộ phim tầm cỡ như “Saving Private Ryan”, bộ ba phim điệp báo “The Bourne” hay bộ ba phim về đề tài hình sự cướp nhà băng  “The Ocean’s”… thì Ben Affleck dễ dãi lựa chọn những bộ phim bom tấn dù ăn khách nhưng rỗng tuếch như “Armageddon”, “Pearl Harbor” hay “Daredevil”…Thêm vào đó là cuộc tình tốn giấy mực với Jennifer Lopez khiến sự nghiệp của anh chàng điển trai này rơi xuống đáy với 4 bộ phim liên tiếp thất bại thảm hại, trong đó kinh khủng nhất là bộ phim “Gigli” đóng chung với người tình Jennifer Lopez. Không chỉ thua lỗ nặng về doanh thu, bộ phim còn ôm một đống giải Mâm xôi vàng, riêng Ben Affleck ăn hai giải. Cũng may là bộ phim này đặt dấu chấm hết cho cuộc tình của cả hai. Ben Affleck từ một ngôi sao sáng giá trở thành một cái tên gây thất vọng nhất ở Hollywood.

Giay-phut-vinh-quang-cua-Ben-Affleck

Và đó cũng là lúc để anh âm thầm khẳng định lại tên tuổi của mình, đặc biệt là trong lĩnh vực ít ai nghĩ đến: đạo diễn. Chỉ trong vòng 5 năm, với ba bộ phim “Gone Baby Gone”, “The Town” và giờ đây là “Argo” – Ben Affleck đã trở thành đạo diễn hàng đầu ở Hollywood hiện nay. Nếu hai bộ phim trước cho thấy tài năng kể chuyện đầy hấp dẫn, thì bộ phim thứ 3 khẳng định sự chín muồi về tay nghề của Ben với một câu chuyện hình sự hấp dẫn mang hơi hướng chính trị và có thật: cuộc giải thoát 6 con tin trong vụ khủng hoảng ngoại giao ở Iran năm 1979. Bộ phim này đã càn quét hàng loạt giải thưởng từ Quả cầu vàng, BAFTA hay giải của các Hiệp hội Đạo diễn, Diễn viên trước khi được tôn vinh với 3 giải Oscar, dù Ben Affleck trượt mất đề cử quan trọng cho giải Đạo diễn xuất sắc nhất. Không chỉ thế, “Argo” còn thành công lớn về doanh thu khi thu về hơn 200 triệu USD (kinh phí chỉ 45 triệu) và chắc chắc sẽ còn tăng lên nhiều sau lễ trao giải Oscar. 

Sau thất bại ê chề là vinh quang rực rỡ. Hơn thế, sự nghiệp của Ben đang tỏa sáng hơn bao giờ hết. Anh đang được xếp vào nhóm đạo diễn lớn của Mỹ, bên cạnh Steven Spielberg, Martin Scorsese hay Lý An. 

ĐÊM TÔN VINH NHỮNG TÊN TUỔI LỚN

Giải Oscar lần thứ 85 cũng là đêm khán giả mộ điệu điện ảnh chứng kiến sự tôn vinh của những tài năng điện ảnh lớn của thế giới. Một Lý An lần thứ 2 thắng giải Đạo diễn với những đề tài văn hóa khác biệt từ Đông sang Tây. Một Michael Haneke, đạo diễn hàng đầu châu Âu với 2 lần giành giải Cành cọ vàng tại Cannes, sau nhiều lân bị Oscar từ chối cũng được tưởng thưởng xứng đáng với bộ phim tình già “Amour” (Áo) khi giành được 5 đề cử quan trọng nhất và ra về với giải Phim nước ngoài xuất sắc nhất. Đây là lần hiếm hoi Cannes và Oscar gặp nhau, điều đặc biệt đó là sự gặp nhau để tôn vinh một tài năng lớn, một mẫu mực về nghệ thuật kể chuyện trong điện ảnh: vừa hàn lâm với sự tiết chế cao độ nhưng cũng rất gần gũi với công chúng, vừa nghiệt ngã nhưng cũng rất lay động về mặt cảm xúc. 

Daniel-Day-Lewis-3-lan-doat-giai-Nam-chinh

Đó còn là sự tôn vinh với ngôi sao người Anh Daniel Day Lewis, trong vòng 23 năm đã có 5 lần đề cử và 3 lần thắng giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất – lập kỷ lục ở hạng mục quan trọng này. Năm nay 56 tuổi, vào nghề cách đây 40 năm nhưng Daniel chỉ đóng khoảng 20 bộ phim nhựa. Kén vai và chỉ lựa chọn những kịch bản xuất sắc nhất, mỗi lần xuất hiện là mỗi lần Daniel Day Lewis chinh phục cả giới hàn lâm lẫn công chúng. 3 tượng vàng Oscar của anh lần lượt trao cho ba vai diễn khác biệt nhưng đều xuất sắc: một người đàn ông bị liệt bàn chân trái trong bộ phim tự truyện “My Left Foot” (1989), một kẻ đầy tham vọng và tàn bạo trong “There Will Be Blood” (2007) và mới nhất là tái hiện sống động chân dung cố tổng thống Mỹ Lincoln trong bộ phim cùng tên của đạo diễn Steven Spielberg. Hai cái tên quái kiệt khác nhận tượng vàng Oscar lần thứ 2 là đạo diễn Quentin Tarantino và nam diễn viên gốc Áo Christoph Waltz. Quentin là đạo diễn có phong cách kể chuyện độc đáo nhưng hai lần thắng giải Oscar đều được trao cho vai trò Biên kịch. Còn Christoph Waltz thì từ một cái tên vô danh với Hollywood trở nên nổi tiếng sau giải Oscar cho vai một tay Đức quốc xã tàn ác trong “Inglourious Basterds” (2009) và lần này là một tay cựu nha sĩ trở thành kẻ săn tiền thưởng trong “Django Unchained”. Cả hai bộ phim này đều do Quentin Tarantino biên kịch và đạo diễn. 

“OSCAR LỤY MỸ NHÂN!”

Nếu những anh chàng mỹ nam luôn luôn bị giới Hàn lâm của Hollywood bỏ quên như Tom Cruise, Brad Pitt, Leonardo DiCaprio, Ryan Gosling… hoặc phải chuyển qua vị trí khác mới đoạt giải như George Clooney (anh đoạt Oscar Nam phụ nhưng 3 lần trượt giải Nam chính) hay Ben Affleck thì Oscar dường như rất “lụy” các mỹ nhân. Trong vòng khoảng 15 năm qua, Oscar đã lần lượt trao giải cho rất nhiều cô đào xinh đẹp như Gwyneth Paltrow, Julia Roberts, Angelina Jolie, Hilary Swank, Halle Berry, Charlize Theron, Nicole Kidman, Reese Witherspoon, Kate Winslet, Marion Contilard, Sandra Bullock, Natalie Portman… Trong lễ trao giải Oscar lần thứ 85 vừa qua, hai cái tên được xướng lên ở hạng mục Nữ chính và Nữ phụ là Jennifer Lawrence (22 tuổi) và Anne Hathaway (30 tuổi) – hai trong những mỹ nhân xinh đẹp và nổi tiếng nhất hiện nay ở Hollywood. 

Jennfer-Lawrence-&-Anne-Hathaway

Nhưng phải công nhận là để được giới Hàn lâm tôn vinh, những cô đào nói trên đã có những cuộc lột xác ngoạn mục so với hình ảnh lộng lẫy của họ trên thảm đỏ. Hilary Swank phải ép xác đóng vai đồng tính hoặc nữ võ sĩ đấm bốc, Charlize Theron hóa trang xấu xí thành kẻ giết người hàng loạt, Nicole Kidman sống với cái mũi giả và ngoại hình tiều tụy, Natalie Portman mất nhiều tháng trời tập luyện múa ballet. Với Anne Hathaway, cô diễn viên xinh đẹp từng xuất thân với những vai diễn ngọt ngào kiểu công chúa trong những bộ phim của Walt Disney đã phải từ bỏ hình ảnh đó để dấn thân vào những vai diễn nội tâm phức tạp hoặc ngoại hình xấu xí. Đó là vai diễn một cô gái nghiệp ngập với tâm hồn tổn thương trong “Rachel Getting Married” (được đề cử Oscar nữ chính) và giành giải Oscar nữ phụ mới đây cho vai người mẹ đau khổ Fantine phải bán cả răng, tóc để nuôi con trong bộ phim nhạc kịch “Les Miserables”. Với Jennifer Lawrence, cô gái trẻ mới 22 tuổi và xuất hiện chỉ 4 năm tại Hollywood, nhưng sớm chứng tỏ một tài năng nổi bật. Sau đề cử Oscar cho vai diễn cô gái mới lớn đầy mạnh mẽ trong bộ phim “Winter’s Bone” (2010), cô giành được giải thưởng cho lần đề cử thứ 2 – một góa phụ trẻ mắc chứng cuồng dâm với tâm hồn đầy tổn thương trong bộ phim lãng mạn hài “Silver Linings Playbook”. Jennifer Lawrence còn là một nữ diễn viên của những bộ phim lớn rất ăn khách như loạt phim “The Hunger Games” hay “X-Men”…

LÂM LÊ 

TTVH & ĐÀN ÔNG 03/2012